• Муҳаммадиқболи Садриддин 15 майи соли 1978 дар шаҳри Қӯрѓонтӯбе (Тоҷикистон) таваллуд шудааст. Википедия
• Падари ӯ Хадҷи Каландар Садриддинзода яке аз асосгузорони Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон дар соли 1973 мебошад. Википедия

Аз ин маълум мешавад, ки ӯ дар муҳити сиёсиву динӣ ва мухолифони исломии Тоҷикистон ба воя расидааст.

2. Фаъолияти ибтидоӣ ва таҳсил

• Аз маълумоте, ки дар даст ҳаст, маълум нест, ки Муҳаммадиқболи Садриддин дар куҷо таҳсил карда буд, ва таҳсили илмӣ (университетӣ ё динӣ)аш ба таври возеҳ дар манбаъҳои ҷамъиятиву интернет нашр нашудааст.
• Аммо маълум аст, ки ӯ навиштаҳои зиёди динӣ, таърихӣ ва сиёсии худро ба табъ расонидааст ва муаллифи китобҳо ва мақолаҳо мебошад. Википедия Facebook
• Дар соли 2008, ӯ китобе таҳти унвони «Краткое толкование Хатлони» нашр кардааст. Википедия
• Ӯ асосгузори фонди ҷамъиятии «Васатият» мебошад, вале ба гуфта мешавад, ки сомонаи фонди мазкур соли 2014 дар Тоҷикистон блок шудааст. Википедия

3. Фаъолияти ҷамъиятӣ ва сиёсии мухолиф

• Муҳаммадиқболи Садриддин дар гузашта узви Ҳизби Наҳзати Исломии Тоҷикистон (ҲНИТ) буд. Azda.tv Википедия
• Аз соли 2016 ба он тараф, ӯ ҳамчун паноҳҷӯи сиёсӣ дар Аврупо фаъолият мекунад. Википедия Azda.tv
• Ӯ чанд соли ахир дар хориҷ аз Тоҷикистон қарор дошта, аз тариқи интернет (вебсайтҳо ва YouTube-барномаҳо) вобаста ба коррупсия, беадолатие, ва фаъолияти хилоф ба озодии сиёсӣ ва ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон интиқодҳои шадид баён мекунад. Википедия Azda.tv
• Худи ӯ фаъолияташро дар пойгоҳи таҳлилӣ-сиёсии “Ислоҳ” ҷараён медиҳад ва барномаҳои иттилоотӣ мебарорад, ки дар онҳо бисёр вақт нисбат ба ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон интиқод мекунад ва барои ислоҳоти системавӣ дар кишвар даъват мекунад. Википедия Facebook Azda.tv
• Дар моҳи августи 2025, ҳаракати нави мухолифони тоҷик дар хориҷ бо номи «Ҳаракати Ислоҳотхоҳони Тоҷикистон» таъсис дода шуд, ва Муҳаммадиқболи Садриддин ҳамчун роҳбари ин ҳаракат интихоб гардидааст. Azda.tv

4. Иттиҳомоти ҳуқуқӣ ва интиқодҳо

• Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2020 барои Муҳаммадиқбол Садриддин парвандаи ҷиноӣ ба роҳ монд, ва ӯро дар хориҷ ҳамчун паноҳҷӯ нишон медодаанд. Википедия Azda.tv
• Ӯ ин иттиҳомотро “провокацияҳое бо мотивҳои сиёсӣ” унвон кардааст ва рад намудаашро эълон кардааст. Википедия Azda.tv
• Ҳамчунин хабарҳо ҳастанд, ки мақомоти Фаронса борҳо дархост карда буданд, ки ӯро ба Тоҷикистон истирдод кунанд. Azda.tv
• Додгоҳе дар Маскав Муҳаммадиқболи Садриддинро ба паҳн кардани хабарҳои “дурӯғ” дар бораи ҷанги Русия дар Украина гунаҳкор донистааст, ки худи ӯ ин иттиҳомотро сиёсӣ ва беасос номидааст. Azda.tv

5. Хулоса ва таҷрибаи имрӯза

Муҳаммадиқболи Садриддин имрӯз ҳамчун яке аз фаъолони мухолифини тоҷик, махсусан дар фазои хориҷӣ ва дар шабакаҳои интернетӣ, фаъолияти фаъоле дорад. Ӯ мусаллаҳ ба воситаҳои иттилоотӣ, таҳлилҳо ва интиқодҳои сиёсӣ ба кор мебарад ва ҳадаф дорад, ки барои ислоҳоти демократӣ, мубориза бо коррупсия ва ҳукуматдориро ба сӯи шаффофият, адолатҳои ҳуқуқӣ ва озодиҳои сиёсӣ равона кунад.

Сообщение Муҳаммадиқболи Садриддин — роҳбари Ҳаракати Ислоҳотхоҳони Тоҷикистон появились сначала на Ҳаракати Ислоҳотхоҳони Тоҷикистон.

Тоҷикистон соли 1991 истиқлол гирифт, аммо давлат зуд ба бӯҳрони сиёсӣ афтод. Қувваҳои гуногун – коммунистон, демократҳо, исломгароён, маҳалгароён – барои қудрат мубориза мебурданд. Ин ба ҷанги шаҳрвандӣ (1992–1997) овард, ки беш аз 100 ҳазор кушта ва садҳо ҳазор гуреза боқӣ гузошт.

2. Баромадани Раҳмон

Дар ноябри 1992 дар Куруғонтеппа (ҳоло Бохтар) як иҷлосияи Фронти халқӣ баргузор шуд. Аз миёни элитаи коммунистӣ Эмомалӣ Раҳмон, як шахси то он вақт номаъруф аз вилояти Кӯлоб, ҳамчун раиси Шӯрои Олии Тоҷикистон интихоб шуд. Ӯ зуд бо кӯмаки қувваҳои ҳарбии Фронти халқӣ, дастгирии Русия ва Ӯзбекистон, мақоми роҳбари давлатро ба даст овард.

3. Ҷанги шаҳрвандӣ ва қудратёбӣ

Фронти халқӣ таҳти роҳбарии Раҳмон ба муқобили Иттиҳоди нерӯҳои оппозитсионии Тоҷикистон (ИНОТ) меҷангид, ки аз Ҳизби наҳзати исломӣ, демократҳо ва дигар гурӯҳҳо иборат буд. Ҷанг хунин ва тӯлонӣ шуд. Ҳукумат мухолифонро бо пуштибонии низомиёни Русия ва Ӯзбекистон фишор медод.

4. Созишномаи сулҳи 1997

Бо миёнравии СММ, Эрон, Афғонистон ва Русия соли 1997 Созишномаи умумии сулҳ имзо шуд. Мувофиқи он:

• Оппозитсион 30% аз мақомҳои давлатӣ гирифт.
• Муҳоҷирони сиёсӣ ва гурезаҳо ба кишвар баргаштанд.
• ҲНИТ қонуниро ба даст овард.

Он замон сулҳ ҳамчун намунаи муваффақи пасожангӣ дар ҷаҳон ситоиш мешуд.

5. Аз байн бурдани рақибон

Пас аз сулҳ, Раҳмон тадриҷан рақибонро канор зад:

• Бисёре аз фармондеҳони ИНОТ (мисли Раҳмон Сангинов, Шамситдин Шоҳин ва дигарон) дар задухӯрдҳо кушта шуданд.
• Бархе бо шеваҳои сиёсӣ аз вазифаҳо дур карда шуданд.
• Гурӯҳе маҷбур шуданд, ки боз ба муҳоҷират раванд.

6. Суст кардани ИНОТ ва ҲНИТ

Дар солҳои 2000-ум, Раҳмон қадам ба қадам қудрати мухолифонро маҳдуд кард.

• Раҳбарони ИНОТ яке паси дигар кушта ё зиндонӣ шуданд.
• Ҳизби наҳзати исломӣ, ки бузургтарин қувваи мухолиф буд, то соли 2015 фаъолият мекард.

7. Соли 2015 – зарбаи ниҳоӣ

Дар моҳи сентябри 2015 ҳукумат ҲНИТ-ро созмони террористӣ эълон кард:

• Раҳбаронаш, аз ҷумла Муҳиддин Кабирӣ, ба хориҷ гурехтанд.
• Даҳҳо узву фаъолонаш боздошт ва ба солҳои тӯлонӣ зиндонӣ шуданд (бархе ҳукми абад гирифтанд).
• Мухолифони дигар, аз ҷумла роҳбарони гурӯҳҳои сиёсӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ, ба Аврупо ва дигар кишварҳо фирор карданд.

8. Ҳукумати яккаи Раҳмон

Имрӯз Эмомалӣ Раҳмон беш аз 30 сол аст дар қудрат аст ва дар амал яке аз давомноктарин роҳбарони худкомаи пасошӯравӣ ба шумор меравад.

• Қудрат дар дасти хонаводааш тамаркуз ёфтааст: писараш Рустами Эмомалӣ (шаҳрдори Душанбе ва раиси Маҷлиси миллӣ) ҳамчун вориси оянда омода мешавад.
• Мухолифат ва озодии баён тақрибан пурра саркӯб шудаанд.
• Тоҷикистон ҳамчун яке аз кишварҳои худкомаи дунё шинохта мешавад.

Хулоса:
Эмомалӣ Раҳмон аз ҷанги шаҳрвандӣ ба қудрат омад, сулҳро истифода бурд, то рақибонро як ба як аз байн барад. Пас аз соли 2015 дигар мухолифони воқеӣ дар дохили кишвар боқӣ намонданд: бархе кушта шуданд, дигарон зиндонӣ ё ба муҳоҷират маҷбур шуданд. Имрӯз ҳукумат дар дасти як оила тамаркуз ёфтааст.

Сообщение Тоҷикистон ва роҳи қудрати Эмомалӣ Раҳмон появились сначала на Ҳаракати Ислоҳотхоҳони Тоҷикистон.